Prawoślaz różowy

Althaea rosea Cav.

Althaea_rosea_Cav.

Inne nazwy: malwa różowa (Alcea rosea L.), malwa ogrodowa, prawoślaz wysoki, prawoślaz ogrodowy, malwa czarna, topolówka wyniosła, zygmarek.

 Pochodzi prawdopodobnie z Półwyspu Bałkańskiego. Obecnie nigdzie nie występuje na stanowiskach naturalnych, jest tylko uprawiany. Czasem dziczeje (efemerofit).

Surowcem zielarskim jest kwiat prawoślazu różowego – Flos Malvae arboreae. W celach farmaceutycznych uprawiana jest jedynie odmiana o ciemnych kwiatach. Surowiec zawiera 8-12% śluzu orazantocyjany takie jak glikozydy i diglikozydy delfinidyny, malwidyny i petunidyny. Ponadto w kwiatach występują ślady olejku eterycznego, garbniki, sole mineralne, żywice i nie znany bliżej hormon roślinny o działaniu estrogennym.

Dzięki związkom śluzowym wodny wyciąg z kwiatów malwy czarnej powleka błony śluzowe jamy ustnej i gardła, zmniejsza nadmierną ich wrażliwość i osłabia odruch kaszlowy. Rozrzedza zalegającą w gardle gęstą wydzielinę i ułatwia odkrztuszanie. Na błony śluzowe przewodu pokarmowego wywiera działanie osłaniające, ale nieco słabsze niż w górnych drogach oddechowych.

Wyciągi wykazują ponadto słabe własności estrogenne i pobudzają krwawienia miesięczne u kobiet, ale nie działają poronnie.

Do celów leczniczych używa się wyłącznie odmian o bardzo ciemnych, niemal czarnych kwiatach. Mogą być wykorzystywane także odmiany o pełnych kwiatach. Nie wolno zbierać kwiatów z roślin porażonych przez rdzę. Surowiec jest zbierany w 2 postaciach: z kielichami (Flos Malvae arboreae cum calycibus, syn. Flos Malvae hortensis) oraz bez kielichów (Flos Malvae arboreae sine calycibus). Kwiaty zbiera się
w lipcu lub sierpniu świeżo rozwinięte kwiaty przy słonecznej pogodzie i suszy w zacienionym i przewiewnym miejscu.

Barwniki pozyskiwane z ciemnych odmian malwy wykorzystuje się do barwienia w przemyśle spożywczym i poprawiania koloru win. Stosowana jest także jako dodatek smakowy do herbatek ziołowych. Malwa ma bardzo delikatny smak i łagodny.

Jako roślina ozdobna jest pospolicie uprawiana, szczególnie w przydomowych ogródkach.